B GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HC BÁCH KHOA HÀ NI
------------------------------------
NGUYỄN LƢƠNG BẰNG
NGHIÊN CU VÀ XÂY DNG MT MÔ HÌNH
TRUNG TÂM CHĂM SÓC SỨC KHE THÔNG MINH
Chuyên ngành: CÔNG NGH THÔNG TIN
LUẬN VĂN THẠC S K THUT
CÔNG NGH THÔNG TIN
NGƢỜI HƢỚNG DN KHOA HC:
TS: H NG VINH
Hà Ni 2015
i
LI CAM ĐOAN
Luận văn thạc s này do tôi nghiên cu và thc hiện dƣới s ng dn ca
Thy giáo TS. H ng Vinh. Vi mc đích học tp, nghiên cu để ng cao
kiến thức trình đ chuyên môn nên tôi đã làm luận văn y mt cách nghiêm túc
và hoàn toàn trung thc.
Để hoàn thành bn lun n y, ngoài c tài liu tham khảo đã lit kê, i
cam đoan không sao chép toàn văn các công trình hoc thiết kế tt nghip ca
ngƣời khác.
Hà Ni, tháng 10 năm 2015
Hc viên
Nguyễn Lƣơng Bằng
`
ii
LI CM ƠN
Nhng kiến thức căn bản trong luận văn này kết qu ca ba m (2013-
2015) tôi may mắn đƣợc các thy trong Trƣờng Đại hc Bách Khoa Ni,
Vin Công ngh Thông tin Truyn Thông mt s Vin khác trc tiếp ging
dạy, đào tạo và dìu dt.
Tôi xin bày t li cảm ơn chân thành ti các thy giáo trong Vin Công
ngh thông tin Truyn thông, Phòng đào tạo sau đại hc Đại hc Bách Khoa
Ni đã tạo điều kin thun li cho tôi trong thi gian hc tp tại trƣờng.
Tôi xin y t lòng biết ơn chân thành, lời cảm ơn u sắc nhất đối vi thy
giáo TS. H ng Vinh đã trc tiếp hƣớng dẫn, định hƣng cho tôi gii quyết các
vấn đề trong luận văn.
Tôi cũng xin cảm ơn các bn, các anh ch em lp CHBK2013B1 đã đồng
hành và cùng giúp đ tôi trong quá trình hc tp và làm luận văn.
Luận văn cũng xin đƣc li chia vui với ngƣời thân, đồng nghip, bn
và các bạn đồng môn hai lp cao hc CHBK2013B1 và CHBK2013B2.
`
iii
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, THUT NG VIT TT ........................................ v
DANH MC HÌNH V, BNG BIU .................................................................... vi
LI NÓI ĐU ........................................................................................................ viii
CHƢƠNG 1: M ĐẦU .............................................................................................. 1
CHƢƠNG 2: MT S MÔ HÌNH CHĂM SÓC SỨC KHE THÔNG MINH ....... 4
2.1 Mt s mô hình chăm sóc sức khe ti Vit Nam ............................................ 4
2.1.1 Mô hình tƣ vấn, chăm sóc sức khe qua tổng đài điện thoi
[W1,W2]
.......... 4
2.1.2 Mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu ti tuyến y tế xã phƣờng [9] ............. 8
2.1.3 Nhn xét chung .......................................................................................... 14
2.2 Mt s mô hình chăm sóc sức khe thông minh trên thế gii ........................ 15
2.2.1 Mô hình chăm sóc sức khe ca ti Hàn Quc gii pháp SK-telecom [5]15
2.2.2 Mô hình chăm sóc sức khe ti Nht Bn gii pháp ca Fujitsu [1]........ 19
2.2 Kết luận chƣơng .............................................................................................. 21
Chƣơng 3: ĐỀ XUẤT HÌNH TRUNG TÂM CHĂM SÓC SC KHE PHÙ
HP VỚI ĐIỀU KIN VIT NAM ..................................................................... 22
3.1. Khảo sát và đánh giá nhu cầu chăm sóc sức khe của ngƣi dân .................. 22
3.1.1 Kho sát và thu thp thông tin ................................................................... 22
3.1.2 Đánh giá kết qu ........................................................................................ 27
3.2. Đề xut gii pháp cho một hình trung tâm chăm sóc sức khe thông minh
............................................................................................................................... 29
3.2.1 Bài toán đặt ra trong thc tế ...................................................................... 29
3.2.2 Xây dựng mô hình trung tâm chăm sóc sức khe thông minh .................. 31
3.2.3 Yêu cầu đt ra khi y dựng hình TT chăm sóc sức khe thông minh
............................................................................................................................ 36
3.2.4 Đề xut xây dng quy trình nghip v ...................................................... 37
3.2.5 Phân tích thông minh trong mô hình đ xut ............................................ 56
3.3. Kết luận chƣơng .............................................................................................. 57
`
iv
Chƣơng 4: GIẢI PHÁP CNTT ĐỂ TRIN KHAI HÌNH TRUNG TÂM
CHĂM SÓC SỨC KHE THÔNG MINH .............................................................. 58
4.1. Mô hình kiến trúc hƣớng dch v [8 Tr10-29]............................................... 58
4.1.1 Khái nim v kiến trúc hƣớng dch v ...................................................... 58
4.1.2 Bn nguyên tc chính ca h thng SOA ................................................. 60
4.1.3 Các tính cht ca mt h thng SOA ........................................................ 61
4.1.4 Li ích ca h thng SOA ......................................................................... 63
4.1.5 y dng h thng SOA với i toán hình trung m chăm sóc sc
khe thông minh ................................................................................................. 65
4.2 Kiến trúc tng th cho mô hình trung tâm chăm sóc sức khe thông minh. ... 66
4.2.1 Kiến trúc tng th ...................................................................................... 67
4.2.2 Kiến trúc trin khai .................................................................................... 69
4.2.3 Sơ đồ chức năng tổng quan ca h thng .................................................. 70
4.2.4 Vai trò ca các bên liên quan .................................................................... 70
4.2.5 H thống trao đi d liu [4] ..................................................................... 73
4.2.6 H thng TT CSSK thông minh cần có các tính năng sau ........................ 74
4.2.7 Bng chuyển đổi các yêu cu chức năng thỏa mãn quy trình ................... 74
4.2.8 Mô hình hóa yêu cu ca h thng ............................................................ 76
4.2.9 Yêu cu cht lƣng hiệu năng của h thng ............................................. 82
4.3. Phƣơng án triển khai ti bnh vin Việt Đức ................................................. 83
4.3.1 Trin khai theo nhu cu thc tế ................................................................ 83
4.3.2 Trin khai lng ghép vào các d án khác .................................................. 84
4.4. Kết luận chƣơng .............................................................................................. 87
Chƣơng 5: KT LUN ............................................................................................. 88
TÀI LIU THAM KHO ......................................................................................... 89
`
v
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
STT
Viết tt
1
KCB
2
CSKCB
3
CSSK
4
CSYT
5
BV
6
BYT
7
CNTT
8
SOA
9
HL7
10
HIS
11
EMR
12
PHR
13
POC
14
HSBA
15
CSDL
16
VCS
17
GIZ
18
BMT
`
vi
DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU
Danh mc hình v
Hình 2.1. Tổng đài 19006115 của eDoctor
Hình 2.2. Tổng đài 1062 của tập đoàn Viettel
Hình 2.3. Mô hình chăm sóc sức khe qua tng đài điện thoi
Hình 2.4. H thng qun lý y tế xã/phƣng
Hình 2.5. Mô hình hoạt động h thống QL xã phƣờng
Hình 2.6. Mô hình thc tế công vic khối cơ sở
Hình 2.7. Mô hình k thut trong h thống QL xã phƣờng
Hình 2.8. Mô hình kiến trúc TTCSSK SK-Telecom
Hình 2.9. Mô hình kiến trúc TTCSSK Fujitsu
Hình 3.1. Mu phiếu kho sát nhu cu khám cha bnh
Hình 3.2. Bảng thông kê theo lý do đến khám và nhu cu dch v
Hình 3.3. Biểu đồ so sánh nhu cu các dch v KCB
Hình 3.4. Biểu đồ so sánh nhu cu các dch v KCB
Hình 3.5. Bng thống kê theo nơi KCB, nhu cu dch v, nhu cầu chăm sóc
Hình 3.6. Biểu đồ so sánh nhu cu các dch v KCB và nhu cu SCSK
Hình 3.7. Biểu đồ so sánh nhu cu các dch v KCB và nhu cu CSSK
Hình 3.8. Mô hình trung tâm chăm sóc sức khe đ xut
Hình 3.9. Sơ đ lung thông tin bnh nhân chuyn tuyến trên thc tế
Hình 3.10. Sơ đ lung thông tin bnh nhân chuyn tuyến đề xut
Hình 4.1. Sơ đ cng tác trog SOA
Hình 4.2. Sơ đ mô t CSSK da trên SOA
Hình 4.3. Sơ đồ mô t đặt lch khám
Hình 4.4. Mô hình kiến trúc tng th TTCSSK thông minh
Hình 4.5. Sơ đ kiến trúc ca h thng
Hình 4.6. Mô hình kiến trúc trin khai
`
vii
Hình 4.7. Mô hình trao đi HSBA gia h thng HL7 CORE bnh vin và h thng
HL7 CORE GATEWAY
Hình 4.11. Usecase mô t chung
Hình 4.12. Usecase đăng ký tài khon
Hình 4.13. Usecase đăng ký khám bnh
Hình 4.14. Usecase đt lch khám
Hình 4.15. Usecase cp nht thông tin theo dõi ti nhà
Hình 4.16. Usecase cp nht thông tin KCB
Hình 4.17. Usecase theo dõi và CSSK
Hình 4.18. Usecase thông kế báo cáo
Danh mc bngbiu
`
viii
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày này vic ng dụng CNTT đã đƣợc ng dng hu hết trong mọi lĩch vực
của đời sống, trong đó lĩnh vực chăm sóc sức khe không ngoi l. Nhu cu kết
nối, trao đổi, chia s thông tin thông tin trong y tế rt quan trng,.... Không ging
nhƣ các doanh nghiệp s mt mát th đo đƣợc bng tin thì thit hại trong lĩnh
vc này là cuc sống con ngƣời...
Trong lĩnh vực y tế khi CNTT truyn thông phát trin thì hình
khám cha bnh t xa cũng ra đời to một môi trƣng m vic mi, sân chơi mi
cho các chuyên gia y tế, thu hp khong cách không gian, thời gian đa lý. Trên
thế gii hình khám cha bnh t xa đã đƣc trin khai hu hết các nƣớc phát
trin, Vit Nam my năm gần đây cũng đã nổi nên với hình “Tƣ vấn khám
cha bnh t xa - Telemedicine” mi ch dng li tƣ vấn” nhƣ hình bệnh
vin v tinh ca Bnh vin HN Vit Đc và Bnh vin Bch Mai.
Khái nim v trung tâm chăm sóc sức khe - Primary Care Center trên thế gii
đã đề cập đến rt nhiêu, tuy nhiên Vit Nam còn kmi m, hình y
Vit Nam đang tiếp cn theo hƣng y tế xã phƣờng và đang đƣợc trin khai ch yếu
vùng xâu vùng xa vi mục đích quản lý chăm sóc sức khe: Qun dân s, tiêm
chủng, theo dõi chăm sóc sức khe, phòng dch, báo cáo thng kê,...bƣớc đầu đã
đƣợc s Y tế cũng nhƣ B y tế đánh giá khá hiệu qu trong công tác qun gia
s y tế các đơn vị khám cha bnh. Nhƣng đó vn ch qun mang tính cht
theo dõi, thng kê vy trung tâm chăm sóc sc khe đây gì, hình hoạt động
ca nó thế nào? Đó mới là vấn đề mà đ tài mun tiếp cận đến.
1
CHƢƠNG 1: MỞ ĐẦU
Nghiên cu và xây dng mt hình trung tâm chăm sóc sc khe thông
minh da trên nn tng ng dng Công ngh thông tin một ý ng không phi
mi trên thế giới nhƣng Vit Nam trong thời điểm hin tại cũng đang một đ
tài kmi m và cũng đã và đang có mt s t chc nghiên cu, y dng. Tuy
nhiên vi thc trng ng dng CNTT trong hoạt đng khám cha bnh còn chm
chạp nhiện nay ti các c s Khám cha bnh Việt Nam c bit là các
bnh vin tuyến Trung Ƣơng) thì đó cũng là một thách thc.
Qua quá trình nghiên cu kho sát nhu cu khám cha bnh của ngƣi dân v
cách tiếp cn c dch v y tế tt , chuyên gia y tế gii tay ngh cao rt khó.
Đối tƣợng nhu cu s dng dch v y tế rất đa dạng, không phải ai ng kh
năng tiếp cn hoc biết ch tiếp cn đƣợc các dch v y tế tt nht. Xut phát t
nhu cu thc tế nên mc tiêu mong mun của đề tài đạt đƣc y dng thành
công trung m chăm sóc sc khỏe thông minh giúp ngƣi dân ngày càng nhiu
cơ hội s dng dch v y tế tt nht, đƣợc chăm sóc toàn din, ...
1.1 Cơ sở khoa hc và thc tin của đề tài:
Nghiên cu thuyết & ng dng hình SOA v quan h gia ch th
bnh viện (Nơi cung cấp dch v), trung m chăm sóc sức khỏe thông minh (Nơi
đăng dịch v) bnh nhân (Khách hàng) t đó đƣa y dựng ra các phƣơng
pháp lun mang tính khái quát ng dng vào các t chc y tế.
Khảo sát, đánh giá & tng hp v ng dng CNTT y dựng trung tâm điều
phối, tƣơng tác giữa các bnh viện, trung tâm chăm sóc sức khe và bnh nhân.
Xây dng và ra các quy trình nghip v đáp ứng hot đng ca trung tâm.
Đƣa ra nh & lộ trình ng dng v trung tâm chăm sóc sc khe thông
minh, phân tích đánh giá khả năng thành công, tiến hành kho sát thăm để ly
phn hi, dựa vào đó tiến hành đánh giá li ri b sung để hoàn thiện phƣơng pháp
lun ca đ tài.
2
1.2 Mục đích của đề tài các kết qu cn đạt đƣc:
Nghiên cu mi quan h t Bác ti Bnh nhân, t trung m chăm c
sc khe thông minh đến bnh viện để t đó đƣa ra các phƣơng pháp luận khoa hc,
giúp cho các đơn vị cung cp sn phm CNTT gii pháp phù hp, giúp cho bnh
nhân tiếp cn vi các bác s, bnh viện, các sở Y tế, trung tâm chăm sóc sức
khe tiếp mt cách tt nht.
Đƣa ra đƣợc các đầu vào s liu cn thiết, theo l trình ng dng CNTT ca t
chc Khám cha bệnh để dn xây dựng đƣợc mt h thng cho áp dng các phƣơng
pháp tối ƣu trong mối quan h Bác Bnh nhân, Bác s - Bác sỹ, sở y tế -
Trung tâm cung chăm sóc sc khe thông minh.
Đƣa ra các phƣơng pháp lun cho vic khai thác các s liu, cùng l trình tp
hp s liệu, theo đó các nhà quản ca t chc Khám cha bệnh đƣợc các
quyết định phù hp (h tr ra quyết định), t đó điều chnh hành vi ca các tác
nhân, t chc; d báo cho s tăng trƣởng & phát trin ca t chc; lên kế hoch cho
s nâng cao cht lƣng ca toàn h thng.
Đề tài này ngoài vic th hin phm vi va đ vi một đề tài luận văn Cao học,
cũng vừa kh năng ng dng thành công trong thc tế & cũng bắt kp xu thế ca
thế gii, Vit nam hin ti cũng nhƣ trong tƣơng lai gn.
B cc Luận văn
Ni dung chính ca luận văn đƣợc chia thành 5 chƣơng nhƣ sau:
Chương 1: MỞ ĐU
Lý do chọn đề tài, cơ sở khoa hoc và thc tiễn đề tài, mục đích đề tài
Chương 2: MT S MÔ HÌNH CHĂM SÓC SỨC KHE THÔNG MINH
Tìm hiu v mt s mô hình chăm sóc sức khe Vit Nam và trên thế gii
Chương 3: ĐỀ XUT MỘT NH TRUNG TÂM CHĂM SÓC SỨC KHE
THÔNG MINH PHÙ HP VỚI ĐIỀU KIN VIT NAM
3
Khảo sát và đánh giá nhu cầu chăm sóc sức khe của ngƣời dân t đó đề xut
giải pháp cho mô hình chăm sóc sc khe thông minh phù hp với điều kin Vit
Nam
Chương 4: GIẢI PHÁP CNTT ĐỂ TRIN KHAI MÔ HÌNH TRUNG
TÂM CHĂM SÓC SỨC KHE THÔNG MINH
Tìm hiu nh kiến trúc hƣớng dch v (SOA) ng dng y dng môt
hình trung tâm chăm sóc sức khe thông minh phƣơng án triển khai thí đề
xut lng ghép vào d án Telemedicine ti bnh vin HN Vit Đc
Chương 5: KT LUN
Chƣơng trình đã đạt đƣợc gì, hƣớng phát trin ra sao, danh sách các tài liu
tham kho và ph lục chƣơng trình.
TÀI LIU THAM KHO